2010lar 2016 Altın Küre Bafta Bilimkurgu Dram Gerilim Oscar Oscar 2017 sinema

Arrival (Geliş) (2016)

Geliş

Geliş

Bilimkurgu dalında son dönemlerin en iddialı yapımlarından biri olan Geliş, adaylıklarıyla merak uyandırıyor. Türü sevmeyen beni bile çok etkilediğini itiraf etmeliyim. Kasım 2016’da Türkiye’de gösterime giren ABD yapımın yönetmenliğini Deniz Villeneuve üstleniyor. Yönetmeni “Incendies”, “Prisoners”, “Enemy”, “Sicario” filmlerinden anımsayabilirsiniz. Senaryo ise “Story of Your Life” adlı eserden Eric Heisserer tarafından kaleme alınmıştır. 116 dakikalık filmin baş rollerinde Amy Adams, Jeremy Renner, Forest Whitaker, Michael Stuhlbarg, Mark O’Brien, Tzi Ma yer almaktadır. 47 milyon $ bütçesine karşılık 192 milyon $ hasılat elde etmiştir.

12 adet uzay gemisi dünyanın belli noktalarına iniş yapar. Dünya bir anda olağanüstü hal ilan edecek konuma gelir. Uzaylılarla iletişime geçmeleri için ülkeler temsilciler seçerler. Amerika da dilbilimci Dr. Louise Banks’i göreve çağırır. Yardımcı olarak da fizikçi Ian Donnelly seçilir. Uzaylıların ne amaçla dünyaya geldiklerini araştırmak bir yandan akıl almaz hale gelirken ordu da tek bir şeyde ısrar eder: Saldırı!

Geliş

Geliş

Geliş

Geliş

Filmle ilgili çok detay vermeden yorumlamam gerekecek yoksa konuyla ilgili yazacağım her şey sürprizbozan olur. Bilimkurgudan beklentiniz aksiyon ise Arrival yanlış bir seçimdir. Uzaylıların istilası dünyada savaşa, ateşlere, çatışmalara yol açmıyor. Açıyor ama filmin derdi bu değil! İzleyen hemen herkesin aklına gelen “Contact” filmi gibi konu iletişimle ilgilidir. Lakin Villeneuve hayli kafa yoran, başında bir dram seyrettirecek algısı uyandırırken geçen her dakikada gerilimi yüksek dozda tutan, sonunda ise ekrana şaşkın şaşkın bakmanızı sağlayacak 116 dakika sunuyor.

Arrival hayallerdeki Hollywood filmlerinden değil; festival filmlerine daha yakın bir seçim yapmış. Konuya yani iletişime odaklanmayı hedefliyor. Dünyada saldırı yapılması gerektiği savunulurken bunla ilgili sahneler arka planda kalıyor; Dr. Louise Banks’in iletişim için gösterdiği çaba daha ağır basıyor. Olay ağır bir dram içerse de kafadaki soru işaretleri o dramı filmin sonuna bırakıyor. Zaman, evren konusunda hayli sorgulamalar var. Bu sorgulamalar dil bilimi üzerinden yapılıyor ve her dilin kendine özgü bir düşünce sistemi olduğunu vurguluyor: Türkçe’yi nasıl bir Türk gibi düşünerek konuşursanız, bu uzaylıların dilini de onlar gibi düşünerek anlamak mümkün gibi.

Film yavaş ilerliyor. Seyirciye sürekli düşünme, anlama payı bırakılıyor. Zaten daha hızlı ilerlese standart bir bilimkurgudan farkı olmazdı. Bu yavaş ilerleyişin içinde gerilim ise en büyük yardımcı oyuncu! Her an bir sonraki sahneyi merak ediyorsunuz. Bilimkurgu sevenlerdenseniz birçok filmden aklınıza gelen görselleri bulmanız mümkün. Pek çok filme selam vermesi kaliteyi düşürür mü yoksa anlatılmak istenen şeylerin aslında ortak olup da yöntemi mi farklıdır; karar seyirciye kalmış.

Geliş

Geliş

Geliş

Geliş

Teknik konularda görsel bir şölen sunulmuyor ama ses konusunda başarısı aşikar. Müzik seçimleri de bir o kadar etkileyicidir. Beni senaryo konusunda büyülemiş olsa da filmin genelinde hemen her şey dört dörtlüğe yakındır. Sadece sabırla izlemek, odaklanmak gerekiyor. Biraz klişe bir terim olsa da “beyin yakan filmlerden” biri diyebilirim.

Amy Adams 2 Altın Küreli, 5 Oscar adaylığı olan bir oyuncudur. Akıllarda hep yardımcı kadın oyuncu olarak kalsa da müthiş bir yeteneğe sahip. Minimalist oyunculuğu zaten başarıyı getiriyor. Jeremy Renner daha arka planda kalan bir karakteri canlandırıyor. Gene de filmin yavaş ilerleyişinde kendini öne çıkarıyor. Filmdeki varlığına anlam veremediğim Forest Whitaker biraz hayal kırıklığı yaratıyor. Sebebi oyunculuğu değil, karakterin filmdeki yeridir. Sanki o yer alsın diye zoraki yazılmış.

IMDB’den 8.1, Rotten Tomatoes’tan 94 alan filmle ilgili hayli olumlu geri dönüşler var. Altın Küre’de en iyi kadın oyuncu ve özgün müzik adaylığı bulunan Geliş’in Oscar’da ise en iyi film, yönetmen, uyarlama senaryo, kurgu, görüntü yönetimi, prodüksiyon tasarımı, ses kurgusu, ses miksajı adaylıkları bulunuyor. Açıkçası Oscar’da en iyi film, yönetmen ve kadın oyuncu dallarında şansı olduğuna çok inanmıyorum ama adaylıkları unutup filmi mutlaka izlemenizi öneririm. Oscar adaylıkları bittikten sonra tekrar seyretmeyi bile şimdiden planlıyorum.

Yazar hakkında

Seyirci Koltuğu

2 Yorum Var

  • Filmin müzikleri etkileyici cidden, film de yalın bir etkileyiciliğe sahip bence; açıkçası La La Land’den daha çok etkiledi… başıma bir iş gelmeyecekse belirteyim.
    Baya iddialı gelmişti; ama altı kesinlikle boş değil.

    – SPOILER –

    Şimdi bir şey soracağım,
    Bu uzaylıların kullandığı yazı dili dairesel ya hani; yani başı sonu belli değil. Zaman da onlar için düz ilerlemiyor filan. Kadın da filmin başlarında mı ne “bir dilde konuşurken o dilde düşünüyorsun” diyordu, sonra o dilde rüya gördüğünü söyledi.
    Şimdi bu kadın dili öğrenince dil de böyle dairesel olunca zamanı da dairesel algılamaya başlamadı mı? Ama eğer öyle olduysa, filmin başından beri kızını nasıl görebildi? Hani uzaylılarla tanıştığından itibaren görse filan dediğime çıkabilir ama, bence böyle olsa çok mantıklıydı ahaha böyle değilse kadın baştan beri bu yeteneğe sahip miydi? Ya da belli olmasın diye mi böyle baştan serpmeye başladılar?
    Ama sanırım dili öğrendiğinde bu yeteneği kapsa her öğrenen bu yeteneğe sahip olur sonra ya da bu kadının içindeki cevheri bu dil ortaya çıkarttı?

    Aman neyse boşver.

    – SPOILER KAPAT –

    • Özlemişim senin yorumlarını :) Filmler üzerine eleştiri, fikir paylaşımı yapan bulmak çok zor.

      SPOİLER —->

      Filmi izlediğimde bir iki gün kendime gelememiştim. İzlemesi, anlaması, kabullenmesi zor bir film ve bence çoğunun da önüne geçmeliydi. Ama millet algılamadığı için tü kaka da dedi. Bence en az iki defa izlenmeli. Ben tekrar istiyorum en azından.

      Yazdığına gelince, kadının bence yeteneği zaten vardı ama bunun farkında değildi. Uzaylılar gelince bunu anlamlaştırdı. Veya tam tersi uzaylılar onun böyle düşünmesi sağladı ve kadın yaşadıklarını geçmiş gelecek döngüsüne sıkıştırdı?

      SPOİLER <—-

Yorum Bırak